Evlilik birliğini sona erdirmek isteyen eşlerin boşanmanın hukuki ve mali sonuçları konusunda anlaşmaları hâlinde, çekişmeli boşanma davasına kıyasla daha kısa ve öngörülebilir bir süreç olan anlaşmalı boşanma yoluna başvurulabilir. Ancak tarafların yalnızca boşanmak konusunda anlaşmaları yeterli değildir. Kanunda öngörülen şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?

Türk Medeni Kanunu uyarınca anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.

Bunun yanında eşlerin mahkemeye birlikte başvurması veya eşlerden birinin açtığı boşanma davasını diğer eşin kabul etmesi mümkündür.

Mahkemenin anlaşmalı boşanmaya karar verebilmesi için tarafların boşanmanın sonuçları konusunda da anlaşmış olmaları gerekir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Yer Alır?

Tarafların boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların durumuna ilişkin iradelerini gösteren bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanır.

Somut olayın özelliklerine göre protokolde;

  • maddi ve manevi tazminat,
  • yoksulluk nafakası,
  • çocukların velayeti,
  • iştirak nafakası,
  • çocuklarla kişisel ilişki kurulması,
  • tarafların diğer mali talepleri

gibi konular düzenlenebilir.

Protokol hazırlanırken kullanılan ifadelerin açık ve uygulanabilir olması, boşanma sonrasında ortaya çıkabilecek yeni uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından önemlidir.

Tarafların Duruşmaya Katılması Gerekir mi?

Anlaşmalı boşanmada hâkimin eşleri bizzat dinlemesi ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir.

Bu nedenle tarafların yalnızca yazılı bir protokol hazırlaması ve avukatları aracılığıyla davayı takip etmesi anlaşmalı boşanma kararı verilmesi için tek başına yeterli değildir.

Hâkim Protokolü Değiştirebilir mi?

Hâkim, tarafların düzenlemesini özellikle çocukların durumu bakımından değerlendirir. Tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir.

Bu değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi hâlinde anlaşmalı boşanmaya karar verilebilir.

Mal Paylaşımı Anlaşmalı Boşanmanın Zorunlu Unsuru mudur?

Boşanmanın mali sonuçları ile eşlerin mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan talepler aynı hukuki mesele değildir. Bu nedenle mal paylaşımına ilişkin hususların protokolde nasıl düzenlendiği dikkatle değerlendirilmelidir.

Özellikle taşınmazlar, araçlar, ziynet eşyaları veya diğer malvarlığı değerleri konusunda protokole hüküm konulacaksa, ileride hak kaybına yol açmayacak açık bir düzenleme yapılması önem taşır.

Sonuç

Anlaşmalı boşanma, tarafların boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda ortak iradeye sahip olduğu durumlarda sürecin daha kısa şekilde sonuçlandırılmasını sağlayabilir. Bununla birlikte protokolde yer alan nafaka, tazminat, velayet ve diğer mali düzenlemeler boşanma sonrasında da önemli hukuki sonuçlar doğurabileceğinden, protokolün içeriğinin dikkatli şekilde hazırlanması gerekir.